Nieuwe waterplanten bedreigen waterlopen

 Wie zijn ze, wat doen ze?

Exoten zijn planten- (of dier)soorten die van nature niet in Vlaanderen voorkomen. Op sommige plaatsen kunnen zij zich wel massaal vestigen. We spreken dan van ‘invasieve exoten'. Ze verspreiden zich zeer snel en vertonen een explosieve groei.

Enkele invasieve exoten zijn terug te vinden in onze waterlopen. Daar zijn ze niet gewenst omdat ze de waterafvoer hinderen en ook voor ecologische problemen zorgen. Inheemse kwetsbare planten, die wel van nature voorkomen bij ons, hebben het moeilijk om te concurreren met exoten. Daarnaast zorgen de grote plantenpartijen voor zuurstoftekort, wat enorme vissterfte tot gevolg heeft.

 

Deze planten worden nog altijd verkocht in tuincentra. Bekende voorbeelden zijn grote waternavel, parelvederkruid en waterteunisbloem. Vaak storen deze planten na een tijdje en dumpt de eigenaar ze in een waterloop. Ook via een overloop naar een gracht of door overstromingen kunnen ze zich verspreiden. Exoten zijn vaak mooie planten, maar wat ze aanrichten is dus vaak veel minder mooi.

 

De provincie Oost-Vlaanderen en de afdeling Water van het Vlaamse Gewest willen i.s.m. de gemeentebesturen de hinder van deze sterk woekerende soorten tot een minimum beperken. Dit kan alleen door een intensieve, continue bestrijding waarbij zeer voorzichtig te werk wordt gegaan. De geïntegreerde aanpak bestaat uit 3 pijlers: inventarisatie van de verspreiding, een preventief luik en tot slot de bestrijding op zich.

 

Hoe de planten herkennen?

Waterteunisbloem 

Eerst drijvend; als het tapijt dicht genoeg is, schieten stengels op die tot een meter hoog kunnen worden.

De drijvende bladeren zijn rond tot spatelvormig met stomppuntige top en hebben opvallende witte wortels.

Rode rechtopstaande takken met langwerpige bladeren en aan de toppen grote gele bloemen.

 

Grote waternavel

Glanzende bladeren, bijna rond met gekartelde rand, diameter 4 tot 10cm.

Drijvend op het wateroppervlak, bij grotere planten kunnen de bladeren 10 cm of meer boven het water uitsteken.

Verankerd aan de oeverlijn van waaruit ze cirkelvormige drijftillen vormen.

 

Parelvederkruid

Drijft vaak vanaf de oever in een halvecirkelvormig tapijt op het water.

De blauw-groenige bladeren boven het wateroppervlak zijn veervormig samengesteld en staan in kransen.

Komt vaak voor in stilstaande wateren.

 

Ook u kan meewerken!

Enkele tips om zelf  de verspreiding van exoten tegen te gaan:

- Plant in je vijver enkel inheemse soorten aan. Ze zijn zeker zo aantrekkelijk als exoten. Heb je toch ‘probleemplanten’ in de vijver groeien, zorg dan dat ze niet in een andere vijver, waterloop of gracht terechtkomen.

- Plant geen waterplanten aan in een baangracht of waterloop. Beter is om de natuur haar werk te laten doen.

- Gebruik ook geen herbiciden voor het verwijderen van exoten. Dit is al uitgebreid geprobeerd en heeft geen succes. De enige, doeltreffende manier om exoten te bestrijden is een manuele verwijdering van de volledige plant (met wortels) en het afvoeren ervan naar bijvoorbeeld het gemeentelijk containerpark (compostering). Het is van groot belang dat je alle plantendelen verwijdert. Uit een klein stukje stengel met één knop kan immers al een nieuwe plant ontstaan. Regelmatig controleren op hergroei en die zo snel mogelijk verwijderen is noodzakelijk voor een succesvolle bestrijding.

 

Als je ergens plaatsen kent waar deze soorten aanwezig zijn, kan je dit ook melden. Geef in de mate van het mogelijke altijd zo exact mogelijke gegevens door:

­locatie:

adres, perceelsnummer, eventueel aanduiding op een kaartje, bereikbaarheid van de locatie (van op openbare weg, percelen van aangelanden, …)

­waterlichaam:

gaat het om een poel, een waterloop of een baangracht

­exoot:

de soort en de spreidingsvorm (vlekjes, totale bedekking, enkel begroeiing aan de randen,…)

­  

Meer informatie

www.provant.be (waterlopen – Ongewenste Fauna en Flora)

www.stowa.nl/waternavel/

of in onderstaande brochure

 

Contactpersoon:

Provincie Oost-Vlaanderen

dienst Integraal Waterbeleid

Woodrow Wilsonplein 2

9000 Gent

E-mail: exoten@oost-vlaanderen.be