Door klimaatverandering veranderen de neerslagpatronen in Vlaanderen en lopen we een steeds groter risico op droogte- en overstromingsschade. Om de Kalkense Meersen hier beter tegen te wapenen, wordt een peilbesluit opgemaakt. Hierin wordt vastgelegd hoe de waterpeilen in het gebied in de toekomst beheerd zullen worden. Het doel is om via een onderbouwd en juridisch verankerd peilbeheer verdroging tegen te gaan, meer water vast te houden en wateroverlast te beperken. Daarnaast wordt er rekening gehouden met de noden vanuit het landgebruik in het gebied.
De Kalkense Vaart werd in 2023 aangeduid als één van de 26 prioritaire gebieden voor de opmaak van een peilbesluit. Dit vanwege de vaststelling dat het huidige watersysteem onder druk staat. Er is nood aan een beter afgestemd waterbeheer om de effecten van klimaatverandering op te vangen, water te bufferen en de natuurdoelstellingen te realiseren in de Kalkense Meersen.
Wat houdt het peilbesluit voor de Kalkense Vaart in?
In het peilbesluit wordt het gebied van de Kalkense Meersen opgedeeld in twee peilzones. Per zone worden peilregelingen uitgewerkt die afgestemd zijn op de specifieke noden in deze zone.
Peilzone Kalkenvaart
Peilzone Kalkenvaart wordt ontwikkeld tot leefgebied van weidevogels en de kwartelkoning. Deze vogels hebben regelmatige overstromingen nodig in de winter en het voorjaar. In de zomer is het dan weer belangrijk dat het grondwater niet te diep wegzakt. De waterpeilen worden dan ook ingesteld in functie van deze habitatvereisten. Als bijkomend voordeel, kan de kom van de Kalkense Meersen gebruikt worden om water van hogergelegen gebieden op te vangen en vast te houden. Op dit moment worden de peilen in deze peilzone geregeld door middel van een verouderd pompgemaal, waarmee het niet mogelijk is om de gewenste peilinstellingen te halen. Het pompgemaal zal dan ook vervangen worden door een nieuwe uitwateringsconstructie.
Er is een beperkt areaal aan landbouwgrond aanwezig in deze peilzone. Deze gronden zijn hoger gelegen, en zullen geen negatief effect ondervinden van de peilwijziging. Er zal ingezet worden op de monitoring van deze gronden, zodat bijsturing mogelijk is als dit toch nodig zou blijken.
Peilzone Scherenmeersen
Deze peilzone wordt ingericht als moerasgebied en rietland met open water. Op deze manier wordt leefgebied gecreëerd voor beschermde soorten als de roerdomp en de porseleinhoen. Deze soorten hebben een nat leefgebied nodig, met peilen die hoog en vrij stabiel zijn. De waterpeilen worden ook hier ingesteld in functie van de habitatvereisten. Er wordt ook ingezet op de plaatsing van vistrappen en een dijk, zodat de peilzone gericht vernat kan worden zonder dat dit effect heeft op de omliggende gebieden.
Verdere informatie vind je in de bijlagen, en op de website van de VMM. Op deze webpagina werd ook een digitaal inspraakformulier toegevoegd.

