Toen in 1879 de regerende Liberale Partij bij wet uitvaardigde dat elke gemeente ten minste één officiële gemeenteschool moest onderhouden en dat er in die scholen geen plaats meer mocht zijn voor godsdienstonderwijs, brak in ons land de zogenaamde schoolstrijd los.
De katholieke kerk, de katholieke politici en het katholiek onderwijs reageerden door de oprichting van talloze nieuwe ‘vrije’ scholen. Van op de preekstoelen in de kerken werden de gemeentescholen gelijk gesteld met een hel van goddeloosheid en al gauw stroomden de bestaande scholen leeg en de nieuw opgerichte katholieke scholen vol.
Zo gebeurde het ook in Schellebelle. In 1880 werd vooraan in de Drabstraat – toen nog een deel van het Dorp – een volledig nieuwe school gebouwd. Dat gebeurde onder impuls en volledig op kosten van Alfred Buysse, een steenrijke advocaat en volksvertegenwoordiger van de Katholieke Partij. Hij woonde dichtbij, in het ‘kasteel’ op het Dorp in de bocht naar de Wettersestraat, dat vele jaren later zou vervellen tot café Edelweiss.
Ook in ons dorp voerden de toenmalige parochiepriesters een bijzonder intensieve campagne bij alle dorpsgenoten om hun kinderen naar de nieuwe school in de Drabstraat te sturen. Het kwam tot spanningen in vele gezinnen, maar binnen de 2 jaar na de oprichting ging reeds 80 % van de kinderen naar de Drabstraat.
Het gebouw in de Drabstraat was nagelnieuw toen het in december 1880 werd ingehuldigd met ‘een schoon luisterrijk concert met diverse Gentse artiesten’. De zaal zat stampvol met 350 aanwezigen, té vol eigenlijk, want op het einde van de voorstelling viel ergens een petroleumlamp tegen een gordijn en er brak brand uit. Er was paniek, ruiten barstten, er was water- en brandschade en een aantal mensen werden bevangen door de rook.
Nauwelijks enkele jaren later, in 1884, verloor de Liberale Partij bij de volgende verkiezingen haar meerderheid en de wet op het lager onderwijs werd aangepast. De gemeentescholen werden ‘in ere hersteld’. De hoofdonderwijzer van de Drabstraat werd reeds datzelfde jaar benoemd in de vroegere gemeenteschool.
Maar toch bleef de ‘vrije’ gemeenteschool in de Drabstraat bestaan, ondanks een beperkt aantal leerlingen en het feit dat de gemeente niet kon of mocht instaan voor het onderhoud of voor de betaling van het personeel. Tot ongeveer 1925 werd er in de Drabstraat les gegeven.
Na 1925 werd de school een paar jaar gebruikt als schrijnwerkerij door Michel De Kerpel (‘kosterse Michel’) uit de Wettersestraat. In een ander deel van het gebouw maakte een zekere Van Dijck uit de Stationsstraat jutezakken.
Toen Alfred Buysse in 1923 overleed, kwam het gebouw via schenking en een jarenlange procedure in handen van de Zusters Maricolen van het klooster. Veel onderhoud gebeurde er echter niet meer.
Tot in 1930 toen de toenmalige pastoor het idee opvatte om van het gebouw een parochiezaal te maken. De scheidingsmuren tussen de klaslokalen werden afgebroken en er kwam één grote ruimte als zaal en vergaderlokaal. Tweehonderd stoelen werden aangekocht en tal van katholieke verenigingen sprongen mee op de kar. De VKAJ, de KAJ, de Christelijke Mutualiteiten en het ACV hielden er zitdagen, uitbetalingen en vergaderingen. Aan de buitenzijde werd een zeer groot bord “Parochiezaal” bevestigd.
De paar jaren van nieuwe bloei werden echter al gauw afgeremd door de ligging van het gebouw. Na elke fikse regenbui werd de Drabstraat immers herschapen tot een immense modderpoel – niet onlogisch, want ‘drab’ betekent eigenlijk ‘slijk’ – en steeds meer verenigingen zochten stilaan een ander onderkomen. Tijdens de oorlog werd de vroegere school gebruikt als kazerne, eerst door ons eigen leger, daarna door de Duitse bezetter.
Na de oorlog kwam het verenigingsleven niet meer terug naar het gebouw. Het verval zette zich door en in 1950 verkochten de Zusters Maricolen het complex aan de familie Van Durme – Francois.
Het gebouw werd opgeknapt en verbouwd. Het is nog tot rond 2000 gebruikt voor de verhuur van meerdere kleine woningen en werd daarna definitief gesloopt.
